Ik had op FB gepost of iemand interesse zou hebben om wat meer te weten te komen over de genealogie van zijn/haar Freiberger.
Ik werd meteen overstelpt met enthousiaste Fribie-eigenaars.
Maar voor alle duidelijkheid is het voor mij natuurlijk een onmogelijke zaak om dit voor ieder paard te doen. Het was mijn bedoeling om juist JULLIE ZELF aan het werk te zetten over jullie paard(en) na mijn uitleg.
Ik ga dus in een reeks posts trachten wat meer helderheid te brengen in de genealogie van de Freiberger.
Vanwege het complexe van deze materie ga ik me beperken tot de hengsten.
Eens dat jullie alle gegevens hebben dan kunnen jullie het paspoort zelf eens meer analyseren en zien in welke bloedlijnen ze zitten, waar ze vandaan komen, dus helemaal terug in de tijd.
Pierre-André Poncet, voormalig bestuurder van de Haras National in Avenches, de staatsstoeterij heeft hier een kanjer van een boek over geschreven, ‘Le cheval des Franches-Montagnes à travers l’histoire’.
Ik zal me in mijn opzoekingen baseren op de ongelooflijk volledige kennis van deze meneer.
Hij stelt de vraag: ‘Wat is een ras, wetenschappelijk en biologisch gesproken’?
Doorheen de tijd is het antwoord op de deze vraag door de mens zelf samengevat als volgt en
ik citeer:
‘Een ras is gebaseerd op morfologie, kleur en gebruiksmogelijkheden. Rassen bestaan enkel voor huisdieren en hebben geen wetenschappelijke naam. Tussen alle rassen wordt het onderscheid gemaakt volgens subjectieve criteria bepaald door fokkers en hun onderlinge verschillen’.
Doordat vandaag de genetica sterk geëvolueerd is, kan ook de definitie van ‘ras’ worden aangescherpt.
Naargelang de frequentie van bepaalde genen kan een paardenpopulatie gedefinieerd worden. Hun DNA kan de genetische afstand bepalen die het ene ras van het andere onderscheidt.
Sommige rassen kunnen door kruisingen en fokregio’s sterk bij elkaar aanleunen zo bv de volbloed en het warmbloedpaard die voornamelijk sportpaarden ontwikkeld hebben, en anderzijds andere rassen (het trekpaard, de engelse volbloed, de volbloed arabier, de freiberger en de ijslander etc) die een totaal aparte genetische groep produceren.
Het fokken gebeurde toendertijd meestal in functie van de dienst die het paard kon bewijzen in de tijdsgeest, hetzij landbouw, hetzij militair.
Nu terug naar de Freiberger..
De wieg van de Freiberger, de Zwitserse Jura, is een streek die doorheen de tijd steeds paarden gekend/gehad heeft.
Om tot ons hedendaags paard te komen is het goed om weten dat er in de geschiedenis een hele (r)evolutie is geweest tussen kantons, de Zwitserse Confederatie, de staatstoeterij van Avenches, het leger, de fokkers, de landbouwers en…. 2 Wereldoorlogen. Zeer boeiende materie, maar dit gaat ons te veel van ons pad brengen.
Dus zullen we vertrekken van een moment dat er een eerste genealogisch boek is ontstaan dat spreekt van 14 families.
Hier zie je de 14 families die aan de basis liggen van het Freibergerpaard.
De eerste 4 geven de lichtere types en de volgende de zwaardere types.
De Ardenner is er voor ons – fiere Belgen dus 😉 – serieus in opgenomen geweest.
De namen van de stamvaders die onze huidige paarden hebben zijn:
- Vaillant (°1891)
- Marquis (°1893)
- Imprévu (°1886)
We starten met de afstamming van VAILLANT.
Vaillant is de zoon van LEO lll en Polka.
Wie LEO lll zegt denkt dan meteen aan de overige Leo’s, LEO I en LEO Il
De moeder van Leo lll en de moeder van Polka zou dezelfde zijn geweest nl. POULETTE FM geboren in 1871 .
De allereerste LEO was een een Engelse warmbloed hengst, geboren in 1868.
De samenstelling van het bloed van Vaillant wordt verdeeld als volgt: 62.5% FM bloed en 31.25% warmbloed en 6.25% Comtois. De commissie in die tijd kwalificeert hem als uitstekend kruisingsproduct.
De voornaamste lijnen die VAILLANT verder geeft zijn de volgende;
VAILLANT(1891) -RAVACHOL (1895)-PACHA (1899)-PERU (1903)-worden de E en H lijnen
VAILLANT (1891)-VACHER (1896)- RUBIS (1904) -ELEMENT (1912) – worden de S lijnen
VAILLANT (1896)- MARCUS – REMUS (1921) worden de lijnen B,D,R en V
RAVACHOL en VACHER komen uit een FM merrie van de Anglo-Arabische TACTICIEN (1875)
Qua type was RAVACHOL een paard met veel energie maar een volgzaam en zacht karakter met een redelijk lange rug en een sterk beendergestel.
Van RAVACHOL moeten we zeker de zonen PACHA en PERU onthouden.
VACHER was een sterke hengst die 1 gekende zoon heeft gegeven ‘RUBIS‘ die een uitstekende reproducteur was en waarvan de zonen REMUS en ELEMENT belangrijke namen zijn.
Er zou zelfs een klein museum – Espace Vaillant – opgericht zijn door de achterkleinzoon van de eerste eigenaar van Vaillant, Jean-Baptiste Wermeille, met allerhande foto’s van de hengst.
IMPREVU, de andere stamvader, staat vermeld als derde op de lijst van de 14 families maar eigenlijk hoort hij op de 2de plaats te staan qua belangrijkheid als stamvader en zijn nakomelingen.
Hij werd geboren in 1886 en was een donkerbruine hengst met een sterke goed gevormde rug en met mooie bewegingen.
Hij werd geboren in La Manche Frankrijk en op 3-jarige leeftijd ingevoerd in Zwitserland in 1890. Als hij wordt voorgebracht in Saignelégier samen met 16 andere hengsten uit de regio, had de jury zich voorgenomen van de eerste prijs enkel uit te reiken aan de hengst die voor iedereen de eerste keuze was. Imprévu wordt beschreven als een elegante, sterke, solide reproducteur met harmonieuse vormen en een regelmatige beweging. Hij krijgt de maximale premie van 300 CHF en zal dit nog verschillende jaren mogen ontvangen. Na een korte carrière in Avenches sterft hij in de staatsstoeterij in 1902.
Van zijn afstammelingen onthouden we vooral CHASSEUR (° 1909) die de lijnen C-J en Q zal leveren.
CHASSEUR heeft bloed van TACTICIEN -VAILLANT en IMPREVU. Hij heeft dus bloed van beide stamvaders en heeft 40% warmbloed én perfecte benen!
Een zoon van CHASSEUR die zeer belangrijk is, is LAFAYETTE (°1918), hij is het lichtere type en geeft JURASSIEN (°1940) die op zijn beurt de start geeft van de J-lijn die nadien omgezet zal worden in de C-lijn nl als zijnde nakomelingen van CHASSEUR .
Terloops nog even vermelden dat de hengst TACTICIEN (°1875) een sterke invloed zal uitoefenen op alle vrouwelijke lijnen die voortkomen uit de mannelijke oude bloedlijnen.
TACTICIEN zelf, is een grote hengst en produceert paarden met veel uithoudingsvermogen en geeft excellente fokmerries, o.a de moeders van RAVACHOL en VACHER (zie hoger bij Vaillant).
Dus een eerste start voor jullie is al eens gaan te kijken op het paspoort tot welke LETTER je paard(en) hoort. Bekijk goed de vader- en moederlijn en met name welke hengsten/ Lijnen je daar terugvindt.
Er zijn ook tal van hengsten die ooit een lijn gemaakt hebben die vandaag wel uitgedoofd is. Deze zal ik niet vermelden.
Neem vooral pen en papier want het wordt nog spannend en best ingewikkeld!
.
Wordt vervolgd!