- DOKTRYNER, start van de DON-lijn
In de periode dat de Freiberger merries vervangen worden door warmbloedmerries en er verschillende kruisingen gebeuren heeft de staatsstoeterij nog een alternatief in petto voor het ras.
Na enkele pogingen met kruisingen met Freibergermerries en de volbloed Arabier, Shagya I, op het einde van de jaren ’40, werd er opnieuw beroep gedaan op verschillende hengsten met bloed.
De Arabische volbloed Doktryner werd aangekocht in 1985 in de Poolse stoeterij van Michalow. Deze hengst heeft een een aantal ‘DON’- hengsten gegeven en vooral Don Pablo die de stichter wordt van een nieuwe lijn hengsten.


Vandaag typeren de nakomelingen van DON FLAMINGO zich met hun uitstekend karakter, en hun capaciteiten zowel voor het rijden als voor het aangespannen rijden.
Doktryner zal zich echter niet gaan bevestigen als goede stamvader, omdat hij niet de maat, niet de vorm van de schoft, niet de mooie bewegingen zal doorgeven.
De tijd toonde wel aan dat al zijn nakomelingen erg geliefd waren bij ruiters en menners.
Een nieuw probleem stelt zich inmiddels.
De merries hebben de tendens om eerder aan de kleine kant te blijven, tegen de 1.50 m aan.
Om hier aan te verhelpen denken ze aan een nieuwe kruising.
Bedoeling is een groter paard te creëren met een gunstige schoft voor het zadel en elegante bewegingen. Het idee om de Freiberger meer in te zetten in de hobbysport blijft immers groeien.
Er worden verschillende pogingen ondernomen met Anglo-Normandische hengsten.
Tot de jaren -80 zullen warmbloedhengsten gebruikt worden om Freibergermerries te dekken.
Daarom ook dat we de laatste decennia nog steeds warmbloed-inbreng terugvinden in de moederlijnen van goedgekeurde hengsten.
Te vermelden op de eerste lijn, VULCAIN, zoon van Va-et-Vient.
2. ALSACIEN, waar we in een vorige post van spraken, is het typische resultaat van allerlei probeersels in die periode. Hij is de kruising van de merrie JAVOTTE (°1955) met ALADIN (Zweeds warmbloed, ° 1964)
Hij heeft een briljante carrière en zal meer dan 500 veulens voortbrengen tot 1986, zijn laatste dekjaar.
We zijn hem dankbaar voor zo maar eventjes 22 goedgekeurde hengsten en meer dan 50 Elite merries of zij die geklasseerd zijn in het stamboek A als de beste categorie. Zowat alle nakomelingen hebben tevreden paardeneigenaars gegeven als zadelpaarden.
Tot vandaag nog wordt de lijn van Alsacien voortgezet.
In de eerste plaats vinden we bv Lucky Boy, die uitstekende paarden zal voortbrengen voor zowel rijden als aangespannen rijden.
Jean Monin, onze trouwe vriend in Glovelier, heeft de nazaat gekocht van Lorrain, nl. Libero die erg goeie zadelpaarden geschonken heeft. Zijn mooie donkerbruine vacht was één van zijn troeven.
Locarno gaf dan weer nakomelingen met uitzonderlijke bewegingen.
3. De NELSON-lijn.
De vader van Nelson is de Zweedse warmbloed, Nello.
Nello’s vader was NEPAL die ook de vader was van ALADIN.
Nello zelf gaf matige sportpaarden maar had wel mooie bewegingen waardoor hij zijn mannetje stond in de dressuurcompetitie.
Moeder van NELSON is Haïtienne, dochter van de legendarische HEROÏQUE. Ze geeft op haar 19 jaar geboorte aan NELSON in 1975 in de staatsstoeterij. Door zijn afstamming krijgt Nelson een harmonieuze vorm en een zwaarder type bouw mee.


Nelson zal een 20-tal Elite-merries voortbrengen. Zijn mannelijke nazaten kunnen de fokkers niet meteen boeien. Dankzij Joseph Chêne uit Damvent, kreeg zijn stamlijn toch nog succes met Neptune (°1982), Nolo (°1994) en diens zonen Nick (° 1999) en NO LIMIT (°2003)
No-Limit is veelbelovend geworden voor een lijn die zich afspiegelt met discreet witte aftekeningen.

Na een aantal kruisingen met het Zwitsers warmbloedpaard die niet afdoend bleken, wordt er overeengekomen om toch nog maar eens uit te kijken naar een nieuwe kruising.
De Freiberger is ondertussen uitgegroeid tot een polyvalent ras. Maar als de fokkers hem willen ontwikkelen om hem beter te maken in de sport en ook hierdoor tot een betere verkoop van het ras te komen is er meer nodig.
Zijn beweging laat nog te wensen over, net zoals zijn rug, zijn gebrek aan elasticiteit, een te weinig gesprongen, ronde galop en vaak vertoont hij een te vlakke, korte schoft.
Het eerste werk is de ruiters en de menners te contacteren om hun verlangens te leren kennen en hun activiteiten beter te leren begrijpen.
Hieruit volgt dat er een andere doelstelling moet komen in de fok die beanwoordt aan de verlangens van de ‘gebruikers’.
Ook de fokkers moeten een vorming krijgen hoe ze hun paarden beter kunnen voorbereiden en nadien commercialiseren.
Iedereen is het erover eens dat er een nieuwe kruising moet gevonden worden.
De staatsstoeterij van Avenches stelt op een bepaald moment de hengst NOE voor.
4. NOE en QUI-SAIT
NOE is een jonge warmbloed met een te kleine stokmaat, 1.62m, om in zijn categorie warmbloeden voor te brengen. Hij werd geboren in Avenches in 1984 en komt uit een moederlijn die zich al wel bewezen heeft in het warmbloedcircuit.
Zijn vader is nl. de Anglo-Normandische hengst Natif de Signet uit de Ibrahim-lijn en zijn moeder is Salomé, een dochter van de Zweedse Sirocco.
De federale commissie had voorgesteld van Noé te castreren op 2-jarige leeftijd, maar blijkbaar waren de verantwoordelijken hiervoor dat ‘vergeten’. Was hij voorbestemd???

Noé is een compacte hengst, zeer elegant type en beschikt over uitzonderlijke bewegingen.
Hij heeft een expressief hoofd met een brede front, een mooie schouder, een brede borst en rug waar een zadel perfect op past en een mooie achterhand.
De fokkers van de Jura vinden hem maar niets en ze vinden zelfs dat hij te dicht aanleunt met zijn comformatie bij de Freiberger.
Maar het syndicaat Bern ziet het anders. Ze vragen aan Avenches of ze met Noé een kruising mogen uittesten. Zij hebben namelijk op dat moment heel goeie merries afkomstig van puur ras Freibergers en dat zou wel eens kunnen lukken.
De federatie beslist uiteindelijk dat het een prima idee kan zijn maar ze eisen wel contractueel dat er maar een 20 tot 30 -tal merries van eerste kwaliteit én bruin van vacht met zo weinig mogelijk witte kenmerken mogen ingezet worden.
Kruisingen zonder toestemming zijn verboden en castratie van alle hengstenveulens van mindere kwaliteit wordt verplicht. Het project zal 2 jaar lopen en start in de lente van 1990 in het dekstation Bütschelegg met Noé en wordt beëindigd op het einde van het seizoen in 1991.
In de Jura wordt de keuze van hengst bepaald op QUI-SAIT, geboren in 1985, een zoon van Quai d’Orsay en Salomé (moeder van Noé), 1.65m hoog. Ook hier start het project zoals in het kanton Bern en beperkt het zich tot de dekseizoenen 1991 en 1992. De merries voor deze hengst, allemaal bruine, worden uitgekozen in de Jura door de kantonale rechters.

Resultaat?
In 2 jaar tijd worden er 91 veulens geboren waarvan 21 mannelijk en 23 vrouwelijke van Noé.
Vanaf het begin typeert het nageslacht van Noé zich als een type dat zeer dicht aanleunt bij de traditionele Freiberger terwijl de nazaten van QUI-SAIT allemaal dichter aanleunen bij het type warmbloed.

Conclusie is dat van de 2 zonen van Salomé, Noé het meest aantrekkelijke type is ls Freibergertype.
Maar de troef van Noé stopt niet bij zijn uiterlijk alleen, hij doet oprecht zijn best in de springsport maar het best van al in de dressuur. Hij beschikt over een zeer aangenaam karakter en een werkwillig temperament. Hij heeft ‘fond’ en uithouding.
Zijn halfbroer QUI-SAIT is niet uit hetzelfde hout gesneden. Hij is wat groter, heeft de grote lijnen van de warmbloed. Ook hij heeft een expressief hoofd en is mooi gebouwd. Hij zal ook goed presteren in de sport maar hij heeft lang niet het genereuze karakter en het werkwillige van zijn broer. QUI-SAIT heeft de elegantie meegekregen van Salomé, maar van zijn vaders kant (Ibrahim lijn) erfde hij de ietwat onevenwichtige vormen.


Conclusie van het project….
Het werd een succes. Van de Noé lijn komen er 91 veulens voort waarvan er 67 de volwassen leeftijd zullen behalen. Hiervan zullen er 24 hengsten opgevoed worden tot dekhengst.
3 zonen zullen uiteindelijk gekeurde hengsten worden: Nestor, Nico en Nepal
Het wordt de N-lijn
Van QUI-SAIT zullen er 5 hengsten goedgekeurd worden: Queens, Quinoa, Quitus, Québec II en Quinto.
Zij zullen voortaan de Q-lijn vormen
Als de balans wordt opgemaakt ongeveer 15 jaar na de start van het project zien we dat de N-lijn overheerst. Stuk voor stuk paarden met veel generositeit, het type Freiberger, meewerkend. Zowel geliefd bij de menner als de ruiter.
De Q-lijn? Hierover lezen we dat ze uitzonderlijk goed bewegen maar vaak nogal koppig zijn, onderhevig aan stress en niet zo uithoudend als de andere tak. Al de hengsten van de Q-lijn hebben wat ontgoocheld in hun nakomelingen.
Hier stopt mijn verhaal….
Nu is het aan jullie om concreet jullie paspoorten in te duiken.
Op de website van de Zwitserse federatie kan je nu verder gaan zoeken tot op heden.
De link is https://genealogie-fm.ch
Have fun!